Sjoerd van der Niet
Onze samenleving is gebaseerd op redenaties. Daar is een zorgvuldig gebruik van de taal bij nodig. ’Dat is toch logisch’, gebruikt de spreker doorgaans als hij/zij door de argumenten heen is.
Sjoerd van der Niet ontleedt de taal die mensen gebruiken in redeneringen, ook als die verkeerd gebruikt worden. Sjoerd noemt als voorbeeld “De A12 is afgesloten door werkzaamheden.” Zoiets is natuurlijk verhullend waar de verantwoordelijkheid ligt, want die werkzaamheden nemen die beslissing tot afsluiting van de A12 niet.
Filosofisch Café Tertulia
Dat is toch logisch?
'over redeneren en de plaats ervan in onze samenleving'
Datum: 30/01/2023
-
Dat is toch logisch? Over redeneren en de plaats ervan in onze samenleving.
Verslag Filosofisch Café op maandag 30 januari 2023
Te gast is Sjoerd van der Niet, filosoof en natuurkundige en de auteur van Zo niet, dan toch.
Over ons redeneren en wat daar wel en niet logisch aan is (Damon: Eindhoven 2021)
Onze samenleving is gebaseerd op redeneringen. Daar is een zorgvuldig gebruik van de taal bij nodig.
Maar ’Dat is toch logisch?’, gebruikt de spreker doorgaans als hij/zij door de argumenten heen is.
Sjoerd van der Niet ontleedt de taal die mensen gebruiken in redeneringen, en beoordeelt de laatste op hun geldigheid (niet op hun waarheid). Sjoerd noemt als voorbeeld van verhullend taalgebruik:
“De A12 is afgesloten door werkzaamheden.” Zoiets verhult waar de verantwoordelijkheid ligt, want die werkzaamheden nemen die beslissing tot afsluiting van de A12 niet.
Zijn inleiding in het Filosofisch Café, voert langs de filosofische kijk op taal en redeneren, en langs een parade van sterke, wankele en misleidende redeneringen. Hij toont het gevaar van het misbruik van ‘logica’ en de onderschatting van eigen individuele verantwoordelijkheid, van sterk staan en kwetsbaar blijven, en lardeert dat met veel voorbeelden.
En hij komt vervolgens uit bij redeneren in een sociale setting, de regels in ons sociale verkeer en tenslotte besluitvorming. Hij waarschuwt nogmaals nadrukkelijk voor het beroep op logica in politiek, samenleving en sociale contacten als een poging de verantwoordelijkheid voor eigen keuzes te ontlopen. Alsof die keuzes logische gevolgtrekkingen zouden zijn en geen keuzes. Logica kan ons helpen achteraf redeneringen te ontrafelen en de kracht dan wel zwakte ervan te laten zien, maar zij is niet leidend.
Stof te over voor een verhelderend en levendig gesprek na de pauze, over logica en politiek, keuzes, waarden en gevoel.
-
https://www.verhelder.nl/
-
